De taal van afscheid – “Rouwkaart”

Rouwkaart;

overlijdenskaart, overlijdensbericht, rouwbrief, rouwcirculaire;

Op het moment dat iemand overlijdt, wordt de omgeving in kennis gesteld door middel van een rouwkaart. Vaak is dat nog een papieren kaart, maar je ziet tegenwoordig ook steeds vaker een digitale kaart. In de rouwkaart vind je de belangrijkste informatie rondom de uitvaart, maar dat is niet altijd even duidelijk. Wat wordt er nou bedoeld met bepaalde termen en wat kun je verwachten als je naar een uitvaart gaat?

Hoe wordt de vorm voor de afscheidsdienst omschreven in de rouwkaart

De belangrijkste informatie is natuurlijk, waar en wanneer is de uitvaart? Vaak staat de tijd en plaats duidelijk in de kaart vermeld. Maar er staat ook vaak bij in welke vorm er afscheid wordt genomen.

Tegenwoordig kan een uitvaart op veel verschillende manieren worden gehouden: formeel of informeel, met of zonder dienst. Hieronder leggen we je uit met welke term wat bedoeld wordt:

• Afscheidsdienst of (crematie)plechtigheid – een dienst in een aula. Dit kan de aula van een uitvaartcentrum of crematorium, maar bijvoorbeeld ook in een zaal of schouwburg. Er wordt dus een (formele) dienst gehouden en daarna is er vaak nog een informeel gedeelte, waarbij je samen iets eet of drinkt.
• Eucharistieviering, afscheidsviering of kerkdienst – een kerkelijke dienst, waarbij een pastoor of voorganger de viering leidt. Vaak vindt de dienst dan ook plaats in een kerk. Ook hierbij is er na de (formele) viering vaak nog een informeel gedeelte.
• Het afscheid of informeel samenzijn – een uitvaart die geen vaste vorm heeft. Dus geen formele dienst in een aula, maar een informeel afscheid. Vaak zit je dan in een koffieruimte of een andere sfeervolle ruimte, waar je aan tafel met elkaar herinneringen ophaalt.
• In besloten kring betekent dat het afscheid privé is en de afscheidsdienst niet openbaar te bezoeken is.

Wat betekend een ‘Informeel samenzijn’ na de dienst

Als de uitvaart een formeel gedeelte heeft, zoals een dienst, dan is daarna vaak nog een informeel gedeelte. Als dit in de rouwkaart niet vermeld staat, is er geen informeel gedeelte of ben je daar niet voor uitgenodigd. Het kan ook zo zijn dat de uitnodiging op een los kaartje in de rouwkaart staat.

Dit informele gedeelte heet in de volksmond ook wel de koffietafel. In een rouwkaart wordt het vaak een informeel samenzijn genoemd. Enigszins verwarrend, want hierboven werd ook al een informeel samenzijn genoemd. Het verschil zit hem in of er voor dat informele samenzijn nog iets plaatsvindt. Is er een dienst vooraf, dan is het informeel samenzijn de ‘koffietafel’ en zullen er geen sprekers of iets dergelijks meer tijdens dat samenzijn komen. Is het informele samenzijn de enige manier van afscheid nemen, dan kan het zo zijn dat er tijdens het samenzijn nog naar een spreker of muziekstuk gaat luisteren.

Diverse begrippen voor afscheidsbezoek in de rouwkaart

Het kan zo zijn dat er nog gelegenheid is om afscheid van een dierbare te nemen. Vaak is dit de avond voor de uitvaart, maar dat hoeft niet per se zo te zijn. Ook hiervoor worden verschillende termen gebruikt: afscheidsbezoek, condoleancebezoek, familiebezoek of avondwake. Een avondwake is dan net weer anders, aangezien dit vaak in de kerk is.

Ook kan er staan dat er ‘persoonlijk afscheid’ kan worden genomen van een dierbare. Daarmee wordt vaak bedoeld dat je nog bij diegene kunt gaan kijken en dat de kist, mand of wade nog open is tijdens het bezoek.

Het lezen van een rouwkaart is niet altijd eenvoudig. Hopelijk helpt deze uitleg je de rouwkaart lezen. Om beter te begrijpen wat er bedoeld wordt, zodat je weet wat je kunt verwachten tijdens een uitvaart.

“De taal van afscheid” In deze nieuwe rubriek nemen we je stap voor stap mee in uitvaartbegrippen

Binnen de uitvaartwereld worden vaak verzachtende woorden gebruikt om mensen liefdevol te begeleiden bij het organiseren van een afscheid. Woorden die omschrijven wat we bedoelen, zonder dat het hard of bot klinkt. Tegelijkertijd merken we dat al die termen niet voor iedereen vanzelfsprekend of duidelijk zijn. Waarom kiezen uitvaartondernemers soms voor andere woorden? En wat bedoelen ze daar dan mee?